Amazonit

Amazonit bywa nazywany kamieniem nadziei, a jego symbolika krąży wokół spokoju i wyciszenia sporu. Legenda o Amazonkach, choć geologicznie fałszywa, uczyniła z niego w tradycji europejskiej kamień odwagi kobiet i pewności siebie. W Egipcie zieleń oznaczała odrodzenie i płodność ziemi, w kulturach Bliskiego Wschodu — pomyślność; te dwa wątki, przyrodniczy i wojowniczy, do dziś przeplatają się w opisach handlowych tego minerału.

Litoterapia, nurt bez naukowego potwierdzenia, przypisuje amazonitowi rolę kamienia szczerej rozmowy: ma symbolizować wypowiadanie własnego zdania bez agresji oraz wygaszanie napięcia w sporze. W opisach handlowych powraca też wątek nadziei, wywiedziony z pastelowej, wiosennej barwy minerału. Dawniej wierzono, że kamień chroni podróżnych i domowe ognisko, dlatego umieszczano go w drobnych amuletach noszonych przy pasie oraz w ozdobach zawieszanych nad wejściem. Są to oczywiście wierzenia, a nie stwierdzone własności skalenia.

• spokój i łagodzenie konfliktów
• odwaga w mówieniu własnym głosem
• równowaga między rozumem a uczuciem
• nadzieja i świeży start

W astrologii popularnej amazonit wiąże się z Uranem, planetą niezależności i nagłych zmian, oraz ze znakami Panny i Wodnika: pierwszym za rzeczowość, drugim za skłonność do przekraczania utartych schematów. Przypisany mu żywioł powietrza podkreśla wątek komunikacji, a w numerologii odpowiada mu czwórka, wibracja Urana kojarzona z porządkowaniem i budowaniem struktury. W systemie czakr zestawia się go z czakrą serca i gardła, jako symbol zgodności uczuć ze słowami. Wszystkie te przypisania są tradycją kulturową, nie wiedzą przyrodniczą.

Amazonit był w użyciu na długo przed tym, zanim otrzymał obecną nazwę. W Egipcie wydobywano go na Pustyni Wschodniej i wykorzystywano od czasów predynastycznych na paciorki, amulety i inkrustacje, a jego zieleń zestawiano z błękitem lazurytu i czerwienią karneolu. Zielony kamień symbolizował odnowę i wegetację, więc chętnie umieszczano go w wyposażeniu grobowym. Znaleziska z Mezopotamii i z terenów dzisiejszej Etiopii pokazują, że handlowano nim na dużych odległościach.

Sama nazwa pochodzi z XVIII wieku i jest pomyłką. Europejscy handlarze wiązali zielone kamienie przywożone z Ameryki Południowej z dorzeczem Amazonki i legendą o wojowniczkach obdarowujących gości zielonymi amuletami. W rzeczywistości chodziło najpewniej o nefryt lub inne zielone skały, a złóż amazonitu w dorzeczu Amazonki nie znaleziono do dziś. Nazwa przylgnęła jednak do skalenia i utrwaliła się w literaturze mineralogicznej.

Prawdziwą karierę kamień zrobił w Rosji. Odkryte w XVIII i XIX wieku złoża w Górach Ilmeńskich na Uralu dostarczyły materiału na wazy, szkatuły i mozaiki wykonywane w cesarskich szlifierniach w Jekaterynburgu i Peterhofie. Drugim wielkim ośrodkiem stało się amerykańskie Kolorado, gdzie od lat siedemdziesiątych XIX wieku z granitów masywu Pikes Peak wydobywa się okazy zrośnięte z kwarcem dymnym, uznawane za jedne z najpiękniejszych okazów mineralogicznych świata.

Współcześnie amazonit jest przede wszystkim kamieniem galanteryjnym i materiałem wzorniczym. Jego chłodna, pastelowa zieleń dobrze współgra ze srebrem i stała się rozpoznawalnym elementem biżuterii etnicznej oraz skandynawskiego wzornictwa. Rosnąca podaż z Madagaskaru i Namibii sprawiła, że kamień, który przez tysiąclecia bywał towarem luksusowym, jest dziś jednym z najtańszych ozdobnych minerałów w handlu.